Κολλήματα!

Το κόλλημα στον υπολογιστή και στο διαδίκτυο γενικότερα είναι μια σύγχρονη αρρώστια, αναγνωρισμένη από πολλούς κοινωνιολόγους και θεραπευτές. Μέχρι πρότινος θεωρούσα μάντεις κακών όσους φώναζαν ότι ο εγκλεισμός σε ένα δωμάτιο πίσω από μια οθόνη είναι σκλαβιά, και φυσικά έπρεπε το μαχαίρι να φτάσει στο κόκαλο για να καταλάβω πως ήμουν κι εγώ στην ίδια βάρκα. Ήξερα τους κινδύνους των διαδικτυακών γνωριμιών, δεν είμαι αφελής να πιστεύω άκριτα ό,τι μου σερβίρεται. Άρα θεωρούσα ότι δεν υπήρχε λόγος να φυλάγομαι περισσότερο. Κι όμως, ταίριαζα στο προφίλ που περιέγραφαν οι έρευνες: Εσωστρέφεια, έλλειψη κοινωνικοποίησης, αποκοπή από τα φιλικά πρόσωπα, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες εκτός σπιτιού, σπατάλη πάνω από 9 ωρών την ημέρα στον υπολογιστή. Σύμφωνοι, στο διαδίκτυο μπορείς να βρεις ό,τι πληροφορία αναζητήσεις, πράγμα εξαιρετικά χρήσιμο για έναν μεταπτυχιακό φοιτητή όπως εγώ, αλλά πρέπει να βάζεις και όρια. Για να πάρετε μια ιδέα για το τι είδους κατάσταση μιλάμε, παραθέτω απόσπασμα από τα γραπτά μου εκείνης της περιόδου.

“Δεν είμαι στα καλά μου. Κάτι δεν πάει καλά με μένα. Βιώνω κάτι που μοιάζει πολύ με τη νευρικότητα του εθισμένου όταν περνάει αναγκαστική αποτοξίνωση. Ποια είναι η δική μου τοξίνη όμως; Και είναι σίγουρα τοξική;  Το μόνο σίγουρο είναι ότι η νικοτίνη με παραμονεύει, κι αν επιμείνω κι άλλο θα με τυλίξει στα δίχτυα της.Τι έχετε όμως να πείτε, αγαπητές κυρίες και κύριοι, για τον εθισμό στο διαδίκτυο; Κύριοι διπλωματούχοι ψυχολόγοι, που πήρατε πτυχία πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά και την κοινωνικότητα, ποια είναι η γνώμη σας για τις κοινωνικές επαφές μέσω καλωδίων τηλεφώνου;

Έχω πάθει πλάκα με τις γνωριμίες μου μέσω διαδικτύου. Ειδικά η μια απ’ αυτές είναι χειρότερη κι από τη νικοτίνη όσον αφορά στον εθισμό που μου προκαλεί και στο σύνδρομο στέρησης που περνάω τώρα που δεν μπορώ να μιλήσω μαζί του. Η καθημερινή μας κουβέντα για πάνω από 15 μέρες ήταν μια εξαιρετικά ευχάριστη ρωγμή στον τοίχο της καθημερινότητάς μου.

Αν λένε ότι είναι εφικτό να διατηρήσει κανείς φιλίες δι’ αλληλογραφίας, τότε σίγουρα μπορεί να κάνει φίλους μέσω διαδικτύου. Κι ένας λόγος παραπάνω, στα προγράμματα συνομιλίας δε χρειάζεται να περιμένεις εβδομάδες για να φτάσει το γράμμα με την απάντηση! Σε δευτερόλεπτα διαβάζεις τη γνώμη, την πλάκα, τις ερωτήσεις του συνομιλητή σου στην οθόνη του υπολογιστή σου.

Μόνο που στη δική μου περίπτωση, αυτό που διάβαζα στην οθόνη μου ήταν ενδιαφέρον, χιούμορ, ευαισθησία, θαυμασμός, ταλέντο. Και κόλλησα όπως η μύγα στο μέλι. Και μετά κόπηκε η γραμμή του τηλεφώνου, αυτό το θαυμαστό κομμάτι σύρμα που ενώνει το μικρόκοσμό μου με τον έξω κόσμο σε μια προσπάθεια επικοινωνίας. Και έπαθα κάτι σαν αυτό που νιώθουν οι κοκάκηδες όταν τελειώνει η σκόνη.

Όσο γράφω τόσο πείθομαι ότι οι φιλίες μέσω διαδικτύου δεν είναι χειρότερες από τις φιλίες δι’ αλληλογραφίας του περασμένου αιώνα. Καθόλου χειρότερες, για την ακρίβεια. Το κακό αρχίζει όταν ο ένας συνδεθεί υπερβολικά με τον άλλο, σε βαθμό αδικαιολόγητο από την απόσταση. Η απόσταση είναι ένας υπολογίσιμος παράγοντας, ειδικά όταν μεσολαβεί ένας ωκεανός και αρκετές χώρες. Και το άλλο κακό, επίσης στην περίπτωσή μου, είναι όταν το συναισθηματικό δέσιμο με τον απόντα φίλο εξ’ οθόνης είναι πιο δυνατό από αυτό με τους παρόντες ανθρώπους του εγγύς περιβάλλοντος. Oops! Tι κάνουμε τότε, κύριε πρόεδρε;

Θα έχει πολύ ενδιαφέρον η εξέλιξη της παρούσας ιστορίας. Ακόμα και για χάρη της ιστορίας, της κάλυψης της περιέργειας και της πλήρωσης του κενού, θα ήθελα να μάθω τι θα γίνει μετά. Λάθος το έθεσα: θα μάθω τι θα γίνει μετά. Γιατί θα είμαι εκεί όταν θα γίνεται!”

Ενώ περνούσα τη φάση του απίστευτου κολλήματος με τον υπολογιστή μου και το διαδίκτυο, είχα συναίσθηση ότι αυτό που κάνω είναι μόνο μια επίφαση πραγματικότητας και ότι η αληθινή ζωή είναι εκεί έξω. Είχα επίγνωση ότι παραμελούσα την οικογένειά μου και τους φίλους μου, βρίσκοντας από ελάχιστο έως καθόλου χρόνο γι’ αυτούς. Ήξερα καλά ότι αν μου συνέβαινε κάτι κακό, αυτοί που θα μου στέκονταν είναι οι αληθινοί μου φίλοι, όχι οι ηλεκτρονικοί. Και όπως γίνεται συνήθως στις περιπτώσεις με τα μεγάλα κολλήματα, πρέπει να πιάσεις πάτο για να αρχίσεις να ανεβαίνεις πάλι.

Τώρα τα πράγματα είναι καλά με μένα. Επανακτώ σχέση με την πραγματικότητα και φροντίζω να αξιοποιώ πιο εποικοδομητικά το χρόνο μου. Είμαι η Silence maker και είμαι καλά!..  Και, έτσι για την ιστορία, αναφέρω ότι με το εν λόγω άτομο μιλάμε τακτικά τεσσερισήμισι μήνες τώρα, έχω ξεπεράσει (εν μέρει) το κόλλημά μου μαζί του και έχουμε γίνει φίλοι.